0216 387 0 388

İşten Çıkarılan İşçinin Hakları

İşveren tarafından, işten çıkarılan işçinin hakları gözetilerek yasal tüm yükümlülüklerini yerine getirebileceği gibi, bu yükümlülükler yerine getirmeden de işten çıkarabilir.Bu durumda işten çıkarılan işçinin tazminat ve haklarını işverenden alması mümkündür. İşten çıkarılan işçinin haklarını sizin için derledik. İşçi avukatı hizmetimizden yararlanmak için İş Hukuku Avukatı sayfasını görüntüleyebilirsiniz.

1) İşe İade – İşten Çıkarılan İşçinin Hakları

İşveren, iş sözleşmesinin feshinin bildirimini yazılı olarak yapmak ve işten çıkarılan işçinin işten çıkarılma sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. İşten çıkarılan işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmemesi veya işveren tarafından haksız bir sebeple işten çıkarıldıysa, fesih bildiriminden itibaren bir ay içerisinde işe iade talebinde bulunabilir. İşe iade talebi mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde işten çıkarılan işçinin haklarıyla birlikte tekrar işe alınmak zorundadır. İşe iadesine karar verilen işçinin işe başlatılmaması durumunda işveren tarafından işten çıkarılan işçiye tazminat ödemesine karar verilir.

 

2) İşten Çıkarılan İşçinin Hakları – İhbar Tazminatı

Belirsiz süreli (yani altı ay, beş gün iki yıl gibi belirli bir süresi olmayan) iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun işten çıkarılacak işçiye bildirilmesi gerekir. İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, fesih bildirimin işçiye yapılmasından başlayarak iki hafta sonra, işi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, fesih bildiriminin işçiye yapılmasından başlayarak dört hafta sonra, işi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için fesih bildiriminin işçiye yapılmasından başlayarak altı hafta sonra işi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, fesih bildiriminin işçiye yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra iş sözleşmesi feshedilmiş sayılır. Bu belirtilen sürelere işveren uymazsa işten çıkarılan işçinin haklarından biri olan ihbar tazminatı alınır.

 

3) İşten Çıkarılan İşçinin Hakları – Kıdem Tazminatı  

İşveren tarafından işten çıkarılan işçinin haklarından birisi de kıdem tazminatıdır. İşten çıkarılan işçi, aynı iş yerinde çalıştığı her bir yıl için 30 günlük kıdem tazminatına hak kazanmaktadır. Örneğin 5 yıl süreyle aynı iş yerinde çalışan ve işveren tarafından işten çıkarılan işçi 150 günlük yani 5 aylık brüt maaşı kadar kıdem tazminatı almaya hak kazanır. 2019 yılı için yapılan zamlarla beraber asgari ücret ile çalışan bir işçinin işten çıkarılması halinde yukarıdaki örnekle devam edecek olursak 5 yıl çalışıp işten çıkarılan işçiye ödenecek kıdem tazminatı 12.792,00 TLdir.

 

4) İşten Çıkarılan İşçinin Hakları – Yıllık İzin

4) İşten Çıkarılan İşçinin Hakları - Yıllık İzin

İşçinin çalıştığı süreçte kullandırılmayan yıllık izinleri olabilir. İşten çıkarılan işçinin haklarından biri de kullandırılmayan yıllık izinleri kaç gün ise o kadar güne denk gelen maaşı kadar ücretini alabilmesidir. İşten çıkarılan işçinin hakları, yıllık izin süresinin miktarı iş yerindeki çalışma süresine göre değişmektedir. İşten çıkarılacak işçinin hakları dolayısıyla kazanacakları ücretler şu yıllık izin sürelerine göre hesaplanacaktır ;

İşten çıkarılan işçi, eğer iş yerinde bir yıldan beş yıla kadar olan bir sürede çalıştıysa en az 14 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az bir süre kadar çalıştıysa en az 20 gün, on beş yıldan fazla bir süre çalıştıysa  en az 26 gün yıllık izine hak kazanmıştır. İşten çıkarılan işçinin hakları her bir yıl için geçerlidir. Örneğin, işçi aynı iş yerinde 4 yıl 3 ay çalışmış ve bu süre boyunca hiç yıllık izin kullandırılmamış olabilir. Bu durumda 4 x 14 = 56 hesaplaması ortaya çıkar. İşten çıkarılan işçi haklarını kullanarak 56 günlük ücrete denk gelen tutarı talep edebilir.

 

5) Fazla Çalışma Ücreti

İşçinin haftalık mesai süresi kanunen 45 saattir(mola süreleri hariç). Haftalık olarak bu sürenin aşılması halinde işveren tarafından fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Ayrıca işçinin günlük 11 saatten fazla çalışması veya 20.00-06.00 saatleri arasında 7,5 saatten fazla çalışması halinde de işveren tarafından fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekmektedir. İşten çıkarılan işçinin haklarından biri de ödenmeyen fazla çalışma ücretleridir. Ödenmeyen fazla çalışma ücretlerinin tamamı bankalarca verilen en yüksek faiz oranı ile birlikte işçi tarafından alınabilir.

 

6) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti

 

Ülkemizdeki ulusal bayram ve genel tatil günleri; 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim ve dini bayramlarımıza denk gelen günlerdir. Sözleşmenizde resmi tatil günlerinde çalışma yapacağınıza dair hüküm yoksa bu günlerde  çalışmak zorunda değilsinizdir. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmanız halinde o gün kaç saat çalıştığınıza bakılmaksızın bir günlük ücretiniz kadar ilave ücret işvereniniz tarafından ödenmelidir. İşten çıkarılan işçi haklarını kullanarak, çalıştığı süre boyunca  işveren tarafından ödenmeyen ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin tamamını bankalarca verilen en yüksek faizi ile birlikte alabilir.

 

7) Hafta Tatili Ücreti

Her işçiye, haftalık 7 gün olan çalışma süresinin içerisinde en az 1 günlük yani kesintisiz olarak 24 saat izin verilmesi gerekmektedir. Eğer, işveren tarafından hafta tatili gününde işçi çalıştırılıyorsa işçinin günlük ücretinin %50 fazlası tutarında hafta tatili ücreti işçiye ödenmelidir. Örnek vermek gerekirse;  günlük ücreti 150 TL olan bir işçinin haftalık tatil gününde çalıştırılması durumunda 150 TL + 75 TL hesaplaması sonucu 225 TL ödenmelidir. İşten çıkarılan işçinin hakları gereği ödenmemiş olan hafta tatili ücretlerinin tamamını bankalarca verilen en yüksek faizi ile birlikte alınabilir.

 

8) AGİ (Asgari Geçim İndirimi)

İşçiler ve işçilerin bakmakla yükümlü olduğu kişileri işçin uygulanan gelir vergisi indirimine asgari geçim indirimi denir. Bu gelir vergisi indirimi, işçinin medeni durumuna yani evli veya bekar olup olmamasına ayrıca çocuğunun olup olmamasına eğer varsa çocuk sayısına göre, işçinin eşinin çalışıp çalışmamasına göre değişik tutarlarda her yıl yeniden belirlenir. Yukarıdaki tabloda 2019 yılı için belirlenen AGİ tutarları yazılıdır. Belirtilen asgari geçim indirimi tutarlarının her ay işçiye ödenmesi gerekmektedir. İşten çıkarılan işçinin hakları gereği kendisine ödenmemiş olan asgari geçim indirimi tutarlarını da işçi, işverenden alabilir.

 

9) Eşit Davranmama Tazminatı

İşçiler, işveren tarafından haklı bir sebep bulunmadıkça eşit olarak değerlendirilmelidir. İşçilerin bir kısmına verilen bir hak varsa bu hak tüm işçilere de verilmelidir, diğer işçiler bu haktan mahrum bırakılmamalıdır. Örneğin yalnızca birkaç işçiye ikramiye verilmesi, tüm işçilere zam yapılırken bazılarına zam yapılmaması, servis kullanan işçiler varken kullanmayanlara yol ücreti ödemesi yapılmaması işverenin işçilere eşit davranmama uygulamalarına örnek gösterilebilir. İşten çıkarılan işçinin hakları neticesinde eşit davranma yükümlülüğüne aykırı hareket eden işverenden 4 aylık ücret tutarında tazminat talep edilebilir.

 

10) Sendikal Tazminat

Sendika faaliyetleri yürütülmesi anayasal bir haktır. İşçiler kendi istekleriyle bir sendikaya üye olabilirler. Toplu iş sözleşmelerindeki hükümler haricinde işveren, işçileri sendikaya üye olup olmamalarına göre farklı muamelede bulunamaz. İşten çıkarılan işçi haklarını kullanarak, sendikaya üye olması sebebiyle işten çıkarıldıysa en az bir yıllık ücret miktarı kadar sendikal tazminat alabilir.

 

11) Mobbing (Psikolojik Taciz) Nedeniyle Manevi Tazminat

İşten çıkarılan işçinin haklarından biri de günümüzde yeni bir kavram olarak ortaya çıkan mobbing sebebiyle alınan tazminattır. Mobbing, iş yerinde işçiye karşı genellikle işçinin istifa etmesi amacıyla yapılan sistematik baskıdır. İşçinin rencide edilmesi, pozisyonuyla ilgili olmayan işler verilmesi, sürekli olumsuz olarak eleştirilmesi yaygın olarak mobbing kapsamında yapılan davranışlardandır. İşten çıkarılan işçinin hakları ile maruz kalınan psikolojik şiddetin ağırlığına göre yüklü miktarlarda manevi tazminat da talep edilebilir.

 

12) İşsizlik Maaşı

İşten çıkarılan işçinin haklarından biri de işsizlik maaşı alabilmektir. İşçi, işten çıkarılmadan önce 4 ay boyunca aynı iş yerinde çalıştıysa, işten çıkarılmadan önceki 3 yıl boyunca en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmişse işsizlik maaşı alabilir. İşten çıkarılan işçinin haklarından işsizlik maaşından yararlanabilmesi için işten çıkarıldıktan sonra 30 gün içinde İŞKUR’a başvurma şartı da bulunmaktadır.

İşten çıkarılan işçinin hakları yazımızda da bahsetmiş olduğumuz üzere oldukça geniş. Geriye dönük olarak işçinin mağdur olduğu her türlü uygulamanın dava yoluyla karşılığının alınması mümkündür. Ancak işçi olarak hak kaybına uğramamak, işten çıkarılan işçilerin haklarının tamamını elde edebilmek için alanında uzman bir işçi avukatından destek almanızı tavsiye ederiz. İş kazası kaynaklı bir sorun nedeniyle işten ayrıldıysanız şu sayfamızı ziyaret edebilirsiniz: İş Kazası Avukatı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

6 Soru

  • Bahri 14 Mart 2020 15:10

    ben işyerinde 106 gün çalıştım diğer gün hastalandım hastaneye gidip 1 günlük rapor aldım patronu aradım bugün işe gelemiycem hastanedeyim dedim adam yüzüme kapattı hastaneden çıktım aradı raporu getir çıkşın verildi dedi şimdi ben ne yapmalıyım alacaığım haklarım var mıdır izin günüm hiç yoktu

    • Besler Hukuk 17 Mart 2020 14:44

      Çalıştığınız süre az olduğu için yalnızca ihbar tazminatı hakkınız var maalesef.

  • Mustafa Çiftçi 11 Şubat 2020 20:37

    İşten ayrılma firma kapandı

    • Besler Hukuk 12 Şubat 2020 10:36

      Kıdem tazminatına hak kazanmış olmakla birlikte, çalıştığınız yer adına kayıtlı mal varlığı olup olmadığını araştırmanız gerekmektedir. Şirket borca batık durumda ise dava açmanızı tavsiye etmem.

  • Belkan kaya 7 Şubat 2020 23:45

    Merhabalar isten cikarildim 10 yıldır çalıştığın yerden hicbir uyarı almadan direk dedikerki hakında dedikodu var bunları susturmak icin tazminatımı verdiler. Ama ben işe geri dönüş davası açmak istiyirum böyle bir hakkım varmi kazanabilme ihtimalim nedir teskkur ederim

    • Besler Hukuk 8 Şubat 2020 12:55

      Eğer iş yerinizde 30’dan fazla işçi çalışıyorsa işe iade davası açabilirsiniz. Kazanma ihtimali delil durumuna ve davanın iyi takip edilmesine bağlı olarak değişmektedir.