0216 387 0 388

Tam Yargı Davası (İdareye Karşı Tazminat Davası)

İdare yani devletin idaresi veya devletin bir kurumu kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazmin etmekle yükümlüdür ayrıca; idari eylem ve/veya işlemler sonucu doğan zararları “hizmet kusuru” veya “kusursuz sorumluluk” ilkeleri gereği tazmin etmek zorundadır. İşte bu durumda karşımıza çıkan dava türlerinden biride tam yargı davası. Hukuki olarak adı tam yargı davası olsa da halk arasında devlete karşı tazminat davası olarak bilinir. Bu makalemizde tam yargı davasıyla alakalı merak ettiğiniz sorulara cevap vermeye çalıştık. Tazminat sorumluluğu ile ilgili detaylı bilgiye “Tazminat Hukuku” sayfasından ulaşabilirsiniz.

 

Tam Yargı Davası (İdareye Karşı Tazminat Davası) Nedir?

Tam yargı davası veya idareye karşı tazminat davası; idarenin yapması, yapmaması, geç yapması veya bir işlemi noksan şekilde yapması sonucu zarara uğrayan kişilerin idareye karşı maddi ve manevi tazminat davası açılabilmesine olanak sağlayan dava türüdür.

 

Tam Yargı (İdareye Karşı) Davası Açma Sebepleri Nelerdir?

1-Hizmet Kusuru: İdarenin görev alanına giren eğitim, sağlık gibi hizmetlerin faaliyeti sırasında bu hizmetlerin tam yapılmaması, zamanında yapılmaması veya hiç yapılmaması idarenin kusurudur. İdarenin oluşan bu kusurda sorumlu olabilmesi için öncelikle oluşan zararla idari eylem arasında nedensellik bağı olması gereklidir. Örneğin gece sokakta yürümekte olan bir kişinin rögar kapağının değiştirilmek için çıkarıldıktan sonra yenisinin takılmaması ve herhangi bir uyarı tabelası konulmaması sonucunda içine düşmesi durumu.  

2-İdarenin Kusursuz Sorumluluk Halleri: İdare yalnızca kamu hizmetleri sırasında meydana gelen zararlardan değil aynı zamanda bazı kusursuz sorumluluk hallerinden de sorumludur. Bunlara örnek olarak en çok sosyal risk örnek verilebilir. Şöyle ki yağmur yağması sonucunda şehir merkezindeki alt yapının yetersiz olması sonucunda evleri, dükkanları su basması ve kişilerin maddi zararlarının meydana gelmesi durumu veya devletin temelini oluşum nedenlerinden kabul edilen güvenliğin sağlanması görevinde terör saldırısı meydana gelmişse idare artık kusursuz sorumlu kabul edilecektir.

 

Devlete,Belediyeye (İdareye) Karşı Tazminat Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme

Tam Yargı Davası (İdareye Karşı Tazminat Davası)Tam Yargı Davası (İdareye Karşı Tazminat Davası)

Yetkili Mahkeme: İdari sözleşmeyi yapan idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir.

Görevli Mahkeme: Aksine özel kanunlarda yer verilmediği sürece idare mahkemeleri görevlidir. Fakat Danıştay Kanununda yer alan aşağıdaki hallerde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir. Bunlar;

-Cumhurbaşkanı kararları,

-Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemler,

-Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler,

-Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemler,

-Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,

Karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları Danıştay karara bağlar.

 

Devlete,Belediyeye (İdareye) Karşı Tazminat Davası Ne Zamana Kadar Açılabilir? 

Tam yargı davası açabilmek için zarara yol açan işlem veya eylemin ve zararın ne olduğunun tam olarak öğrenilmesinden itibaren başlayarak;

İdarenin eylemleri sebebiyle idari yargıda tam yargı davası açabilmek için; hakkı ihlal edilen kişilerin bu eylemleri yazılı bir bildirimle eylemi öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde ve her halde eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde eylemi gerçekleştiren idareye başvurması gereklidir. Daha sonra idarenin başvuru konusunun reddine karar vermesiyle birlikte kararının tebliğ gününden sonraki günden itibaren tam yargı davası açmak için 60 gün süresi vardır. Eğer idare 60 gün içerisinde yapılan başvuruya cevap vermezse 60 gün sonunda reddedilmiş sayılır. Reddedilmiş sayıldığı tarihten itibaren ikinci 60 günlük dava açma süresi başlayacaktır.

Ayrıca bu duruma istisna olarak kanunda eğer tam yargı davası idari yargı dışında başka bir yargı yolunda yani adli yargıda açıldıysa ve görev yönünden reddedilirse daha sonra idareye başvuruda ön şart olan önce idareye başvurma şartı aranmamaktadır.

İdari işlemlerden sebebiyle idari yargıda tam yargı davası açabilmek için; idari işlemin tebliğ tarihinden itibaren idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gün içinde açılmalıdır. Bu süre şartları zamanaşımı süresi değil, hak düşürücü süre niteliğindedir. Kural olarak tüm idari işlemlere karşı tam yargı davası açılırken bu süreler dikkate alınmalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir