0216 387 0 388

Katılma Alacağı (Boşanmada Mal Paylaşımı) Nedir?

Boşanmaya karar veren eşlerin bu aşamadan sonra artık mallarının paylaşımını yapmaları gerekir. Eşler büyük çoğunlukla evlenmeden önce herhangi bir mal rejimi sözleşmesi yapmadıkları için ve böyle bir haklarının olduğunu çoğu zaman bilmezler. Katılma alacağı olarak diğer eşe verilen payın verilmemesini tüm kazanç ve mal varlığının sadece kendi emekleriyle elde edildiğini  öne sürebilmektedirler. Bu makalemizde sizlere bu süreç hakkında bilgi vermeye, merak ettiğiniz sorulara cevap vermeye çalıştık. Boşanma davası ve süreci hakkında daha fazla bilgiye “Boşanma Avukatı” makalesinden ulaşabilirsiniz.

 

Katılma Alacağı ( Boşanmada Mal Paylaşımı)

Eğer eşler evlenmeden önce herhangi bir mal rejimi sözleşmesi yapmamışlarsa yasal olarak edinilmiş mallara katılma rejimini kabul etmiş sayılırlar. Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik süresince kazanılan mallar evliliğin sona ermesiyle birlikte eşler arasında eşit şekilde paylaştırılır. 

Edinilmiş mallara katılma rejimi boşanma kararı veya evliliğin iptali hallerinde sona erer ve halihazırdaki mal varlıkları belirlenir. Belirlenecek bu miktar için mal varlığındaki değerlerin güncel piyasa değerleri dikkate alınır. 

Örneğin bir müteahhit ile ev hanımı eşini ele alalım. Evlendikleri tarihten boşandıkları tarihe kadar elde ettikleri tüm mal varlıkları sadece müteahhit kocanın değil ev hanımı eşinin de kabul edilir. Bunun nedeni eşler arasında iş bölümü yapıldığı hayat akışı ve zorluklarının üstesinden birlikte gelmeleri kabul edilir.  

Edinilmiş mallar yani evlilik tarihinden itibaren elde edilen mal varlığı tespit edildikten sonra katılma alacağı tespit edilir. Katılma alacağının tespiti için öncelikle edinilmiş mallar ile kişisel mallar arasında denkleştirme adı verilen hesap yapılır. Tarafların borçları varsa hesaptan çıkarılır, alacakları yani eklenecek değerleri varsa bu hesaba eklenir. Tüm bu işlemlerin sona ermesiyle ortaya çıkan değere artık değer denir ve bu değer her iki taraf içinde ayrı ayrı hesaplanır. 

Hesaplanan artık değer, eşlerden biri ister çalışıyor ister çalışmıyor olsun sözleşmeyle aksi kararlaştırılmamışsa ikiye eşit olarak bölünecektir.  

Eğer eşlerden birinin tüm borçlarının toplamı sahip olunan edinilmiş mallarının değerinin üzerindeyse bu eş atık eksidedir ve kanunda belirtildiği üzere diğer eşin artık değere katılma alacağı yok kabul edilir. 

Katılma alacağı, alacağın kesinleştiği tarihten itibaren bir başkasına devredilebilir aynı zamanda katılma alacağı miras olarak da kabul edilir ve mirasçıların hesabına geçebilir. 

 

Edinilmiş Mal Ne Demektir? 

Edinilmiş mal, eşlerin evlilikle beraber başlayan ve karşılığını vererek elde ettiği mal varlığı değerleridir. (Medeni Kanun m.219) 

Mal varlığı değerinin kazanılmış mal sayılabilmesi için bir emek karşılığında elde edilmiş olması ve mal rejiminin devamı sırasında mal varlığının edinilmiş olması gereklidir. 

 

Edinilmiş Mallara Örnek Olarak; 

-Kişisel malların gelirleri (evlilikten önce sahip olunan evin kirası gibi) 

-Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminat (iş kazası sonucunda işçiye verilen iş göremezlik tazminatı gibi) 

-Çalışmalarının karşılığı olarak kazanılan ücretler. 

 

Kişisel Mal Ne Demektir?

Kişisel Mal Ne Demektir?

Medeni Kanun’da aksine karar verilmemişse eşlerin tüm malları edinilmiş mal kabul edilir. Fakat buna istisnalar getirilmiştir. Medeni Kanun m.220 de sınırlı olarak ifade edilmektedir. Buna göre;

1- Kanundan dolayı kişisel mal kabul edilenler

Eşlerin evlenmeden önceki yani edinilmiş mallara katılma rejimi başlamadan önce sahip oldukları her türlü mal.

Eşlerin kişisel eşyaları yani örneğin cüzdanı, çantası, kol saati, ziynet eşyaları.

Eşlerden birine miras yoluyla kalan mal varlıkları

Manevi tazminat alacağı, örneğin kendisine sosyal medya aracılığıyla hakaret edilen eşlerden birinin kazandığı tazminat

Karşılıksız kazanma yoluyla kazanılan mal varlıkları, örneğin bir alışveriş merkezinin yaptığı çekilişte araba kazanması.

SGK tarafından yapılan ödemeler, örneğin iş kaybından dolayı kurumca yapılan ödemeler.

2- Sözleşmeden dolayı kişisel mal kabul edilenler

Örneğin evlenmeden önce doktor olarak muayenehanesi olan eşin muayenehanesinde bulunan tüm aletler mesela ultrason cihazı zaten kişisel mal kabul edildiğinden bunlar için ekstra sözleşmeye ihtiyaç yoktur.

Ayrıca eşlerin kişisel mallarının gelirleri edinilmiş mal kabul edilmektedir. Fakat taraflar isterlerse aralarında yapacakları sözleşme ile bu gelirlerin kişisel mal olarak kabul edilmesine karar verme yetkisine sahiptirler.

 

Katılma Alacağı Zamanaşımı Süresi

Katılma alacağı davalarında zamanaşımı süresi  boşanma davasının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl ile sınırlıdır. 10 yıl içinde mal paylaşımı davası açmayan tarafın bu hakkı zamanaşımına uğrayacaktır.

 

Mal Paylaşımı Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme

Katılma alacağına dayanan mal paylaşımı davasına bakmakla görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Yetkili mahkeme ise Medeni Kanun m.214′ e göre belirlenecektir.

-Eşlerden birinin ölümü nedeniyle mal rejimi sona ermiş ise, ölenin son ikametgahı mahkemesi katılma, katkı payı ve değer artış payı alacağı davasına bakmakla yetkilidir.

-Evlilik mahkemenin boşanma kararı ile sona ermişse veya devam eden bir boşanma davası varsa, boşanma davasına bakmaya yetkili olan mahkeme mal rejiminin tasfiyesini yapmakla da yetkilidir.

-Yukarıdaki iki hal dışındaki diğer tüm hallerde davalı eşin ikametgahı mahkemesi mal paylaşımı davasına bakmakla yetkilidir.

Katılma alacağı davasıyla alakalı diğer tüm sorularının cevabı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir